ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୂର୍ବତନ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପିଭି ନରସିଂହ ରାଓ । କୁହାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ୯୦ ଦଶକର ମଝିରେ ଦେଶରେ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଧାର ଆସିଥିଲା ସେତେବେଳେ ନରସିଂହ ରାଓଙ୍କର ଅବଦାନ ବହୁତ ରହିଛି । ଦେଶ ଚଳିତ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରିବ। ଦେଶକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ଏବଂ ସମଗ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ ପରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦଳ କଂଗ୍ରେସ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲା । ନରସିଂହ ରାଓଙ୍କ ସହ ଅନେକ ବିବାଦ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ କଣ ସେ ବିବାଦ । କଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଠାରୁ କଂଗ୍ରେସ ତାଙ୍କୁ ଦୁରେଇ ଦେଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଅତି ଘନିଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ହେଉଁଥି ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ତାଙ୍କୁ ଦୁରେଇ ଦେଇଥିଲା । କୁହାଯାଏ ଯେ ନରସିଂହ ରାଓଙ୍କ ପରିବାର ଏଥିରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବଡ ପୁଅମାନେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଆସି ଅନେକ ଥର ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ବିରକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଏନେଇ କଂଗ୍ରେସର ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦିରା ବିରକ୍ତ ହୋଇ କହିଥିଲେ, ‘ମୁଁ ପିଭିର ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ କଣ କରିବି ? ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଆମ୍ମାଙ୍କ ସହ ଫ୍ଲର୍ଟିଂ ବ୍ୟତୀତ ପିଭି କିଛି କଲା ନାହିଁ । ମୁଁ ପିଭିର ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ବିରକ୍ତ ହୋଇଗଲାଣି । ମୋତେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୟା ଆସୁଛି ।
କଂଗ୍ରେସର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ତଥା ତତ୍କାଳୀନ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବେଙ୍ଗଲ ରାଓ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକରେ “ନା ଜୀବିତା କଥା” (ମୋ ଜୀବନ କାହାଣୀ) ରେ ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ପଟେ ଯଦି ପୁଅ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରୁଥିଲା ।ଅନ୍ୟ ପଟେ ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ରାନଜନୀତି କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ କେମିତି ରାଜନିତୀରୁ ବହିସ୍କାର କରାଯିବ ସେ ନେଇ ରଚୁଥିଲେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର । ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଆମ୍ମା ନାମକ ଜଣେ ମହିଳା ନେତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ସେତେବେଳେ ଯୋର ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧି ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବିରକ୍ତି ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଯେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଓଙ୍କ ଆସନ ମାତ୍ର ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲା।
ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା
ବିଜୟ ସୀତାପତିଙ୍କ ପୁସ୍ତକ “ଦି ଅର୍ଦ୍ଧ ସିଂହ” ରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ଇନ୍ଦିରା କାହିଁକି ତାଙ୍କ ଉପରେ ରାଗିଗଲେ। ଲେଖକଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ, “ରାଓଙ୍କର ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ଅଧିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଆମ୍ମା ନାମକ ଜଣେ ମହିଳା ନେତ୍ରୀ ସହିତ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଥିଲେ । ,ହାପରେ ୧୯୭୭ରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଆମ୍ମା ସାଂସଦ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ପିତା
୯୦ ଦଶକରେ ଉଦାରୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶର ଚିତ୍ର ବଦଳାଇ ରାଓଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି। ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ମନମୋହନ ସିଂଙ୍କ ସହ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ ଦେଶରେ ଘରୋଇକରଣର ରାସ୍ତାକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା । ଯାହାପରେ ଦେଶ ଏବଂ ବିକାଶର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ବଦଳିଗଲା । ଯାହାପରେ ତାଙ୍କୁ “ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିତା” ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
କିଏ ଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଆମ୍ମା
୧୯୫୭ ମସିହାରେ, ଜଣେ ମହିଳା ଖମାମରୁ ଜିତି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ସଭାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ରାଜନୀତିରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନଙ୍କର ଅଜୟ ଗଡ଼ରେ ଏକ ନିର୍ବାରଚନ ଲଢ଼ି ନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିଥିଲେ। ଜାହାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଆମ୍ମା । ତାଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ଯଦି କରିବା ତେବେ ତାଙ୍କର ରୂପ ଚର୍ଯ୍ୟ କିଛି ଏମିତି ଥିଲା । ସେ ଲମ୍ବା, ପତଳା, ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତା ଥିଲେ । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଅନନ୍ତପୁରର ଜଣାଶୁଣା ରେଡ୍ଡୀ ଜମିଦାର ପରିବାରର ଥିଲେ ସେ । ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଧାନସଭାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କୁ ୩୩ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସଭାରେ ୩୬ ବର୍ଷିୟ ପିଭି ନରସିଂହ ରାଓ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମନ୍ଥନୀଙ୍କଠାରୁ ଜିତିଥିଲେ।
