୧୩୪୭ ମସିହାରେ, ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ଲେଗ ରୋଗ ଆସିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ସର୍ବାଧିକ ୨୦ କୋଟି ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।

୧୮୧୭ ମସିହାରେ ଭାରତରେ କୋଲେରା ମହାମାରୀ ବ୍ୟାପିଥିଲା, ଏହି ରୋଗ ଏବେ ବି ଅଛି, ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶ୍ୱରେ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ନେଉଛି।

ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏବେ କରୋନା ଭାଇରସ୍ ଦ୍ୱାରା ୧ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଗଲାଣି। ସବୁ ଆଡେ କରୋନା ଭାଇରସକୁ ନେଇ ହାହାକାର। ଲୋକେ ଭୟରେ ଘରୁ ବାହାରିବା ବି ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଦେଶରେ ଏନେଇ ଲକଡାଉନ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଯାହାଫଳରେ ସରବିଶ୍ୱରେ ଏବେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଗଲାଣି। କୁହାଯାଉଛି ଏହି କରୋନା ଭାଇରସ ୨ ହଜାର ବର୍ଷ ଭିତରେ ଏଭଳି ଏକ ରୋଗ ଯାହା ଏତେ ଜଲଦି ୧ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ନେଲାଣି।

ମଣିଷ ଜେବେଠାରୁ ତାରିଖର ହିସାବ ରଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ଶୂନ ଏଡି (0 AD) ରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମାନେ ୨ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ୨୦ ଟି ବଡ ମହାମାରୀ ବ୍ୟାପିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କରୋନା ହେଉଛି ୧୭ ତମ ମହାମାରୀ। ଯେଉଁଥିରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧ ଲକ୍ଷକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୬୫ ମସିହାରେ ମହାମାରୀ ବ୍ୟାପିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଆଣ୍ଟୋନାଇନ୍ ମହାମାରୀ ଏସିଆ, ଇଜିପ୍ଟ, ଗ୍ରୀସ୍ (ଗ୍ରୀସ୍) ଏବଂ ଇଟାଲୀରେ ବ୍ୟାପିଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଆମେ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ କେଉଁ ମସିହାରେ କେଉଁ ମହାମାରୀ ଆସିଥିଲା ତାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିଠା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବୁ।

ଜଷ୍ଟିନିଆନ୍ ପ୍ଲେଗ
ବର୍ଷ: ୫୪୧-୫୪୨
ମୃତ୍ୟୁ: ୫ କୋଟି
ଆଣ୍ଟୋନାଇନ୍ ମହାମାରୀ ପରେ ଜଷ୍ଟିନିଆନ୍ ମହାମାରୀ ଆସିଲା । ଏହି ମହାମାରୀ ୫୪୧-୫୪୨ ମସିହାରେ ଏସିଆ, ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକା, ଆରବ ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ବ୍ୟାପିବାରେ ଲାଗିଲା । ତେବେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ ପ୍ରଭାବ ପୂର୍ବ ରୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବାଇଜାଣ୍ଟାଇନ ଉପରେ ପଡିଥିଲା। ୧୫୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏହି ମହାମାରୀରେ ୫ କୋଟି ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ଏହା ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଥିଲା । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଲୋକ ସେଥିରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ଏହି ରୋଗ ଏତେ ବିପଜ୍ଜନକ ଥିଲା ଯେ ଏଥିରେ ବାଇଞ୍ଜେଟାଇନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା।

ବ୍ଲାକ ଡେଥ
ବର୍ଷ: ୧୩୪୭-୧୩୫୧
ମୃତ୍ୟୁ: ୨୦ କୋଟି
୧୩୪୭ ରୁ ୧୩୫୧ ମଧ୍ୟରେ ଜଷ୍ଟିନ୍ ମହାମାରୀ ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଆଉ ଏକ ମହାମାରୀ ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ଭାରି ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏହାର ନାମ ହେଲା ‘ବ୍ଲାକ ଡେଥ’ । ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଏସିଆରେ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହି ମହାମାରୀ ଚାଇନାରୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟବସାୟ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଜାହାଜରେ ମୂଷା ଥିଲେ । ଏହି ମୂଷାମାନଙ୍କଠାରୁ ମାଛି ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପିଥିଲା । କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ରୋଗ କେବଳ ୟୁରୋପରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇଥିଲା ଯେ ଏହା ୧୩୪୭ ପୂର୍ବରୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ୨୦୦ ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା।

ସ୍ମଲ ପକ୍ସ
ବର୍ଷ: ୧୯୪୨ ରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ମୃତ୍ୟୁ: ୫.୫ କୋଟି +
ୟୁରୋପୀୟମାନେ ୧୪୯୨ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ଆମେରିକାରେ ସ୍ମଲ ପକ୍ସ ନାମକ ଏକ ସଂକ୍ରମଣ ବ୍ୟାପିଗଲା। ଏହି ରୋଗ ଏତେ ବିପଜ୍ଜନକ ଥିଲା ଯେ ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩୦% ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଏହି ସଂକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାୟ ୨ କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଯାହା ସେହି ସମୟରେ ଆମେରିକାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୯୦% ଥିଲା। ୟୁରୋପୀୟମାନେ ଏଥିରୁ ଉପକୃତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଆମେରିକାରେ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ । ସେମାନେ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପନିବେଶ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସ୍ମଲ ପକ୍ସ ଏବେ ବିସ୍ତାର କରୁଛି ଏବଂ ଏକ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫.୫ କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ନେଇଛି ।

କୋଲେରା 
ବର୍ଷ: ୧୮୧୭ରୁ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ମୃତ୍ୟୁ: ୧୦ ଲକ୍ଷ+
ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ରୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଭାରତରୁ ଆସିଥିଲା । ଏହି ରୋଗର ନାମ ଥିଲା- କଲେରା । ଏହି ରୋଗ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଡେଲ୍ଟା ଦେଇ ଏସିଆ, ୟୁରୋପ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିଗଲା। ମଇଳା ପାଣି ପିଇବା ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ ହେତୁ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । WHO ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୩ ଲକ୍ଷରୁ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏହି ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ରୋଗ ହେତୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥାଏ।

ସ୍ପେନିସ୍ ଫ୍ଲୁ
ବର୍ଷ: ୧୯୧୮-୧୯
ମୃତ୍ୟୁ: ୫ କୋଟି
୧୯୧୮-୧୯ ରେ ସ୍ପେନିସ୍ ଫ୍ଲୁ ମହାମାରୀ ଗତ ୫୦୦ ବର୍ଷ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବିପଜ୍ଜନକ ମହାମାରୀ ଥିଲା । ଏହି ରୋଗ କେଉଁଠାରୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା ? ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣା ପଡିନାହିଁ | ଆକଳନ କରାଯାଉଛି ଯେ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକ ବା ୫୦ କୋଟି ଲୋକ ଏହି ମହାମାରୀରେ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ୫ କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। କେବଳ ଭାରତରେ ୧.୭ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ଏହି ମହାମାରୀରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମାତ୍ର ୧୦ କିମ୍ବା ୨୦% ଥିଲା । ଏହି ରୋଗ ଏତେ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା ଯେ ଏହି କାରଣରୁ ସୁସ୍ଥ ଲୋକମାନେ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ। ସ୍ପେନିସ୍ ଫ୍ଲୁରେ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ୨୦ ରୁ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ବର୍ଗରେ ଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି ଯେ ସ୍ପେନୀୟ ଫ୍ଲୁ ପରେ କରୋନା ଚତୁର୍ଥ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଫ୍ଲୁ ।

ଏସୀୟନ ଫ୍ଲୁ ବା H2N2 ଭାଇରସ
ବର୍ଷ: ୧୯୫୭-୫୮
ମୃତ୍ୟୁ: ୧୧ ଲକ୍ଷ
ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୭ ରେ ହଂକଂରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ରୋଗ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଏସୀୟନ ଫ୍ଲୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା। କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅନେକ ଦେଶକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା।

ହଂକଂ ଫ୍ଲୁ କିମ୍ବା H3N2 ଭାଇରସ
ବର୍ଷ: ୧୯୬୮-୭୦
ମୃତ୍ୟୁ: ୧୦ ଲକ୍ଷ
ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକାରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୮ ରେ ବ୍ୟପିଥିଲା । ଏହି ଭାଇରସର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ବୟସ ୬୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଥିଲା।

ସ୍ୱାଇନ୍ ଫ୍ଲୁ କିମ୍ବା H1N1 ଭାଇରସ
ବର୍ଷ: ୨୦୦୯
ମୃତ୍ୟୁ: ୫.୫ ଲକ୍ଷ +
ଏହି ଭାଇରସ ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକାରେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ୮୦% ଲୋକ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ୬୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଥିଲେ ।

କରୋନାଭାଇରସ୍ ବା କୋଭିଡ୍ -19
ବର୍ଷ: ୨୦୧୯
ମୃତ୍ୟୁ: ୧ ଲକ୍ଷ +
ଚୀନ୍‌ର ଉହାନ ସହରରେ କରୋନାଭାଇରସ୍ କିମ୍ବା କୋଭିଡ୍ -19 ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ସଂକ୍ରମିତ ପ୍ରଥମ ରୋଗୀ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଭାଇରସ ଧୀରେ ଧୀରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିଯାଇଥିଳ। ଜାହାପରେ ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ ରେ WHO ଏହାକୁ ମହାମାରୀ ଘୋଷଣା କରିଛି। କରୋନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱର ୨୦୦ ଦେଶରେ ବ୍ୟାପିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି।