କୋଣାର୍କ : ଅବହେଳିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପୂଣ୍ୟତୋୟା ପ୍ରାଚୀ ନଦୀ । କୁଢକୁଢ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନାରେ ହେଲାଣି ଭର୍ତ୍ତି । ଦଳ ଭିତରେ ଅସ୍ତିତ୍ଵ ଖୋଜୁଛି ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପୁରାତନ ନଦୀ । କଟକ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଓ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରାଚୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଶୈବପୀଠ, ଦେବୀ ପୀଠ ଓ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମାତ୍ର ବିଡମ୍ବନାର ବିଷୟ, ପୂଣ୍ୟତୋୟା ପ୍ରାଚୀ ଆଜି ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ । ଫୁଲନଖରା ଠାରୁ କାକଟପୁର ଅସ୍ତରଙ୍ଗ ମୁହାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବିଥିବା ପ୍ରାଚୀ ନଦୀର ଗର୍ଭ ଦଳରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଗଲାଣି । ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ନଦୀଗର୍ଭ ଶୁଖିଲା ପଡ଼ିଛି ।
ଅତୀତରେ ଜଳପଥରେ ଗମନାଗମନ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପରିବହନ ପାଇଁ ପ୍ରାଚୀର ଭୂମିକା ବେଶ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ସାଧବ ଓ ବଣିକମାନେ ପ୍ରାଚୀ ନଦୀର ଜଳପଥ ଦେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସୁଦୂର ବାଲି ସୁମାତ୍ରା ଓ ସିଂହଳ ଦେଶକୁ ଯାଇ ବଣିଜ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିଲେ । ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ ପ୍ରାଚୀ ନଦୀର ତ୍ରିବେଣୀ ଘାଟରେ ବୁଡ଼ ପକାଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ ବୋଲି ରହିଛି ବିଶ୍ଵାସ । ଏଠାରେ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଲାଗି ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅସ୍ତି ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ । ମାତ୍ର ତ୍ରିବେଣୀ ଘାଟ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିରହିଥିବାରୁ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲାଣି । ସରକାର ଯଥା ଶୀଘ୍ର ନଦୀର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ସାଧାରଣରେ ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି । କେବେ ପ୍ରାଚୀ ନଦୀର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହେଉଛି ? କେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ ବହନ କରୁଥିବା ନଦୀ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ଫେରିପାଉଛି ? ତାକୁ ହିଁ ଅପେକ୍ଷା ।
