ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ କେତୋଟି ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଛି ଭାରତ । କଣ ଥିଲା ତାର ପରିଣାମ ? କଣ ବଦଳିଛି ଦେଶର ଚିତ୍ର ? କିନ୍ତୁ ସବୁ ଯୁଦ୍ଧ ପଛରେ ସୀମା ବିବାଦ ହିଁ ଥିଲା ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ? ଯଦିଓ ଏଭିତରେ ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଚିନ୍‌ ଭାରତକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ୍ଷ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଶ ଥର ଭାବିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି । କଣ ଥିଲା ସେ ୬ଟି ପ୍ରତ୍ୟେକ୍ଷ ଯୁଦ୍ଧର ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ।

ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ୬ଟି ଯୁଦ୍ଧର ସାମ୍ନା କରିଛି ଦେଶ । ସାମ୍ନା କରିଛନ୍ତି ଦେଶର ଜନତା । ଯୁଦ୍ଧର ବିଭିଷିକା କଥା ମନେ ପଡ଼ିଲେ ଦେହ ଶିତେଇ ଉଠେ । କେତେ ଯେ ଗୁଳି ଫୁଟେ, କେତେ ଯେ କମାଣ ବର୍ଷେ, କେତେ ଯେ ବିସ୍ଫୋରଣର ଧ୍ୱନି ଶୁଭେ ତାହା କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତାଠୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ ଏ ଦେଶର ସେନା ଜବାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ବଳି । ରଣଭୂମୀରେ ଗଡ଼ିଚାଲେ ମୁଣ୍ଡ ଏ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଏ ମାଟି ମାଆର ସ୍ୱାଭିମାନ ପାଇଁ । ମୋଟ୍‌ ୬ଟି ଯୁଦ୍ଧରୁ ଗୋଟିଏକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ବାକି ୫ଟିରେ ଜିତିଛି ଭାରତ । ଯଦିଓ ଲଜ୍ଜାଜନକ ପରାଜୟ ସତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ବି ନିଜର ଜିତାପଟ୍‌ ଦାବି କରିବାକୁ ପଛେଇନାହାନ୍ତି । ଭାରତ ଚାରିଟି ଯୁଦ୍ଧ ପାକିସ୍ତାନ ଲଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ଦୁଇଟିରେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମୀରେ ଚିନ୍‌ ସହ ହୋଇଛି ମୁହାଁମୁହିଁ । ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା ପ୍ରତିଟି ଯୁଦ୍ଧ ପଛର କାରଣ ସୀମା ବିଦାଦ । ଅନ୍ୟର ସୀମା ଅକ୍ତିଆର କରି ନିଜର ସୀମା ବଢ଼ାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୪୭-୪୮

ଦୁଇ ଦେଶ ଭିତରେ ବିବାଦର କାରଣ ଥିଲା କଶ୍ମୀର । ୧୯୪୭ ରେ ପଶ୍ଚିମ କାଶ୍ମୀରରେ ମୁସଲମାନଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ କାଶ୍ମୀର ଜନତାଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ସେଠାକୁ ଆଦିବାସୀ ସେନା ପଠାଇଥିଲା ପାକିସ୍ତାନ । ହିନ୍ଦୁ ରାଜା ହରି ସିଂ ଲୋଡ଼ିଥିଲେ ଭାରତର ସହଯୋଗ । ତାପରେ କାଶ୍ମୀରକୁ ଭାରତରେ ବିଲୟ କରିବା ପାଇଁ ହରି ସିଂକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ କରିବାକୁ କହିଲା ଭାରତ ।

ସେତେବେଳେ ମହାରାଜା ଦସ୍ତଖତ କଲେ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ କନଫରେନ୍ସ ନେତା ଅବଦୁଲ୍ଲା ଏଥିପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ । ତାପରେ ଭାରତ ନିଜ ସେନାବାହିନୀ କଶ୍ମୀର ପଠାଇଥିଲା । ଯୁଦ୍ଧ ସେବେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ନେହେରୁ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଗଠନର ସହାୟତା ନେଇଥିଲେ । ୟୁନ୍ଏସ୍‌ସିର ୩୯ ଓ ୪୭ ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ ଅନୁସାରେ ଫାଳେ ରଖିଲା ପାକିସ୍ତାନ, ଯାହାର ନାଁ ପାକ୍‌ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର ଓ ଅନ୍ୟ ଭାଗ ରହିଲା ଭାରତର ନାଁରେ ଭାରତ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର ।

ଭାରତ-ଚୀନ୍‌  ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୬୨

ଏହି ଯ଼ୁଦ୍ଧର ଉତ୍ପତ୍ତି ବି ସୀମା ବିବାଦରୁ । କାହାର ସୀମା କେତେ ? ଉଭୟ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଚିନ୍‌ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ମ୍ୟାପ୍‌ରେ ଭାରତୀୟ ସୀମା ସ୍ଥିତ ସିକିମ୍‌, ନେପାଳ, ଭୂଟାନର କିଛି ଅଂଶକୁ ଚୀନ ନିଜର ବୋଲି ଦାବି କଲା । ୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୯ରେ ଚୀନ୍‌ର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚାଓ ଏନ୍‌  ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପତ୍ର ଲେଖିଥିଲେ । ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସୀମା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଦସ୍ତାବିଜ୍‌ ଉପଲବ୍ଧି ନାହିଁ ତେଣୁ ଔପଚାରିକ ସ୍ତରରେ ସୀମା କ୍ଷେତ୍ର ସ୍ଥିର ହୋଇନଥିବା ଲେଖିଥିଲେ ।

୧୯୫୯ରେ ତିବ୍ଦତରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବିଦ୍ରୋହ ଭାରତ-ଚିନ୍‌ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ତିକ୍ତ କରିଦେଲା । ଚିନ୍‌ ସେନା ଦ୍ଵାରା ଏହାକୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବିରୋଧ କରାଗଲା । ଫଳରେ ଦଲାଇଲାମା ନିଜର କିଛି ଅନୁଗାମୀଙ୍କୁ ଧରି ଭାରତ ଚାଲିଆସିଲେ । ଭାରତ ଦଲାଇଲାମାଙ୍କୁ ଶରଣ ଦେବାରୁ ଚୀନ୍‌ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସୀମାରେ ଦେଖାଦେଲା ତିକ୍ତତା । ତାପରେ ଚିନ୍‌ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ ଅକସାଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍‌ର ଅଧିକାରକୁ ଯଦି ଭାରତ ସ୍ୱୀକାର କରେ ତେବେ ଚିନ୍‌ ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ରେଖାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିନେବ ।

ଭାରତ ମନା କରିବାରୁ ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୨ରେ ଚୀନ୍‌ ସୈନିକ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାରତୀୟ ସୀମାର ଉତ୍ତର ଇଲାକାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯଦ୍ଧ । ଭାରତର ୨୫ଶହ ସୈନିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ । ଚୀନ୍‌ ଘୋଷଣା ନକଲେ ବି ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ସୈନିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ଭାରତର ୧୪ହଜାର ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ କବଜା କରିନେଲା ଚୀନ୍‌ । ଶେଷରେ ସୋଭିଏତ୍‌ ସଂଘ ଚାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିରାମ ଲାଗିଥିଲା । ଭାରତ ତୁଳନାରେ ଚୀନ୍‌ର ସୈନିକ ୫ଗୁଣା ଅଧିକ ଥିଲା । ଗୋଟିଏ ମାସ ଚାଲିଥିଲା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ।  ତୟାର ନଥିଲା ଭାରତ ସେଥିପାଇଁ ହାରିଯାଇଥିଲା ।

ଭାରତ- ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୬୫

୧୯୫୬ରେ ଭାରତ ଗୁଜୁରାଟର କଚ୍ଛ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିଥିଲା । ପରେ ୧୯୬୫ପାକିସ୍ତାନ କଚ୍ଛ ସୀମା କ୍ଷେତ୍ରରେ ହମଲା କରିଥିଲା । ଏଇଠୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବିବାଦ । ୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୫ରେ ପାକିସ୍ତାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖାରେ ମୁତୟତ କଲା ନିଜ ସେନାବାହିନୀ । ଏହାପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୫ରେ ପାକିସ୍ତାନ ଅପରେସନ ଜିବ୍ରୋଲଟ୍‌ର ଲଞ୍ଚ କରିଥିଲା ।

ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ୧୭ ଦିନ ଯାଏ ଚାଲିଲା ଏ ଯୁଦ୍ଧ । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଘୋଷଣା ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ୧୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬ରେ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭିତରେ ଥିବା ସବୁ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଦୁଇ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆୟୁବ ଖାନ୍‌ ଏଥିରେ ହସ୍ତାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ।

ଭାର-ଚୀନ୍‌ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୬୭

୧୯୬୭ ରେ ବି ଚୀନ୍‌ ଏହା ଭାବିଥିଲା ଭାରତ ୧୯୬୨ ମସିହା ଭଳି ଅସାବଧାନ ଥିବ ଏବଂ ସହଜରେ ହାରିଯିବ । କିନ୍ତୁ ଏଥର ଯାହା ହୋଇଥିଲା ତାହା ଚିନ୍‌କୁ ପାଣି ପିଆଇ ଦେଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ସିକ୍କମ୍‌ ଭାରତର ଅଂଶ ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ସାମରିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦଷ୍ଟି କୋଣରୁ ଭାରତ ସିକ୍କିମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ତିବ୍ଦତ ଭଳି ଚିନ୍‌ ସିକିମ୍‌ ଉପରେ କବଜା କରିବାକୁ ଚାହିୁଁଥିଲା ।

ନାଥୁଲାରେ ଚୀନ୍‌ ସେନା ଅନେକ ଥର ଭାରତ ସୀମାକୁ ପଶିଆସିଥିଲେ । ତେଣୁ ଭାରତ ସେଠାରେ କଣ୍ଟା ତାର ବାଡ଼ ଲଗାଇଥିଲା । ଚିନ୍‌ ସେନା ଏହାକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା  ଓ ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୭ରେ ଚୀନି ସେନା ଭାରତ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହାର ଜବାବ୍‌ ଦେବାକୁ ଭାରତ ପୂରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା । ନିଶାନାରେ ଥିବା ଚୀନ୍‌ ବଙ୍କର ଭାରତୀୟ ସେନାର ତୋପରୁ ତ୍ରାହି ପାଇନଥିଲେ ।

ଚୋଲା ଉପରେ ବି ଗୋର୍ଖ। ବାହିନୀ ଦ୍ଵାରା ଚୀନ୍‌କୁ କଡ଼ା ଜବାବ୍‌ ଦେଇଥିଲା ଭାରତ । ୧୦ଦିନ ଚାଲିଲା ଯୁଦ୍ଧ । ଚିନ୍‌ ଭାବିଲା ଭାରତକୁ ଆଉ ପାରିହେବନି । ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଏମିତି ଧୂଳି ଚଟେଇଥିଲା ଭାରତ । ଆଉ କେବେ ବି ନାଥୁଲା ଓ ଚୋଲା ମାଟି ମାଡ଼ିବାକୁ ସାହସ କରିନଥିଲା ଚୀନ୍‌ ।

ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୭୧

ଚୁକ୍ତି ଚୁକ୍ତି ହେଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନର ନାପାକ୍‌ ହରକତ୍‌ ଥମୁନଥିଲା । ବଙ୍ଗ ବିଭାଜନ ପରେ ଏହାର ପୂର୍ବ ଭାଗ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ ନାଁରେ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନର ଦୁଇ ଭାଗକୁ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏକ ରାସ୍ତା ଭାରତର ୧୨ଶହ ମାଇଲ ସୀମାରେ ପଡ଼ୁଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏହା ଉପରେ ବେଶି ଧ୍ୟାନ ଦେଉନଥିଲେ । ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗର ମୁଜିବୁର ରେହମାନଙ୍କୁ ପ୍ରମୁଖ କରାଯାଇନଥିଲା ।

୧୯୭୦ରେ ରେହମାନଙ୍କ ଦଳ ନିର୍ବାଚନରେ ୩ଶହରୁ ୧୬୦ ସିଟ୍‌ ପାଇଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନ ନେତା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗଳାକୁ ଅଧିକାର ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଲେ । ଯେବେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତର ବାୟୁସେନା ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ସେତେବେଳେ ଭାରତ ପୂର୍ବ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ହମଲା କରିଥିଲା । ପୂର୍ବ ଭାଗକୁ କବଜା କରିଥିଲା ଭାରତ ।

୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୧ରେ ଏହା ନୂଆ ଦେଶ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ଭାବେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ତାପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ଯୁଦ୍ଧ ବିରାମରେ ସହମତି ହେଲେ । ମୁଜିବୁର ରେହମାନ ହେଲେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି । ଜୁନ୍‌ ୧୯୭୨ରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଭିତରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ସିମଲା ଚୁକ୍ତି ।  ୧୩ ଦିନ ଧରି ହୋଇଥିଲା ଏ ଯୁଦ୍ଧ । ଜିତିଥିଲା ଭାରତ ।

ଭାରତ -ପାକିସ୍ତାନ କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୯୯

ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର କାର୍ଗିଲ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା ପାଖରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଓ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା ଏ ଯୁଦ୍ଧ । ଯୁଦ୍ଧର କେନ୍ଦ୍ର ବିନ୍ଦୁ କାର୍ଗିଲ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଟାଇଗର ହିଲ୍‌ ଥିଲା । କାର୍ଗିଲ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ କାଳ ବିଳମ୍ବ ନକରି ଭାରତ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଅପରେସନ ବିଜୟ । ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଏଥିରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲା ।

ପାଖାପାଖି ୬୦ ଦିନ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ଟାଇଗର୍‌ ହିଲ୍‌କୁ କବଜା କରିଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିଜ ସୀମାକୁ ପଠାଇଦିଆଯାଇଥିଲା । ଭାରତର ୫୨୦ରୁ ଅଧିକ ସୈନିକ ସହିଦ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଦେଶର ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟାରୁ ହଜାରେରୁ ଅଧିକ ଥିଲା । ଦୁଇ ଦେଶ ଭିତରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ୨୧ ଫ୍ରେବୃଆରୀ ୧୯୯୯ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ନଓ୍ୱାଜ ସରିଫଙ୍କ ଭିତରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ଲାହୋର ଚୁକ୍ତିନାମା ।

ଏବେ ବି ସୀମାରେ ଲାଗିରହିଛି ବିବାଦ । ଏବେବି ଉତ୍ତେଜନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ କଶ୍ମୀର , ଅକସାଇ ଚୀନ୍‌ , ଡୋକଲାମ୍‌ । କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ଆଗରେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ନିଜକୁ ତଉଲି ସମ୍ମୁଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଥରେ ନୁହେଁ ଦଶ ଥର ଭାବିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛି ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଚଳିତ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ନେଇ ନାମ ଘୋଷଣା । ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଦେଶର ମୋଟ ୭ ଜଣ ପାଇବେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ, ୧୬ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ଓ ୧୧୮ ଜଣ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ ।  ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛନ୍ତି ୧୧ ଜଣ ଓଡ଼ିଆ  ।

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ମନୋଜ ଦାସ ପାଇବେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ସମ୍ମାନ 

ମେଡିସିନ ବିଭାଗର ପ୍ରବାସୀ ଓଡ଼ିଆ ଡାକ୍ତର ଦିଗମ୍ୱର ବେହେରା ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

ଶିକ୍ଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରବାସୀ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

ପଶୁପାଳନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ବଟକୃଷ୍ଣ ସାହୁଙ୍କୁ ମିଳିବ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

ଜୈବିକ କୃଷିରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସମାଜସେବୀ ପ୍ରଫେସର ରାଧାମୋହନଙ୍କୁ ମିଳିବ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

ଜୈବିକ କୃଷିରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସାବରମତିଙ୍କୁ ମିଳିବ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ (ପ୍ରଫେସର ରାଧାମୋହନଙ୍କ କନ୍ୟା)

କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ମିତ୍ରଭାନୁ ଗନ୍ତିଆ ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ମରୋଣତ୍ତରଭାବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପାଇବେ ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ର

ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଦମୟନ୍ତି ବେଶ୍ରା ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ

କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସବ ଚରଣ ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ 

ଦେଶର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଜର୍ଜ ଫର୍ଣ୍ଣାଡେସ୍‌ଙ୍କୁ ମିଳିବ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନ । ସେହିପରି ପୂର୍ବତନ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିଜେପିର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ ଓ ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଷମା ସ୍ୱରାଜ ମରୋଣତ୍ତଭାବେ ପାଇବେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନ । ମହିଳା ବକ୍ସର ଏମ୍‌.ସି ମେରୀ କମ୍‌ ମଧ୍ୟ ପାଇବେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନ । ସିନେ ଅଭିନେତ୍ରୀ କଙ୍ଗନା ରଣାଓ୍ୱତ, ଫିଲ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ପ୍ରଯୋଜକ କରନ ଜୋହର ପାଇବେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ।