ଚିଲିକାର ନବକଳେବର ପାଇଁ ୨ ହଜାର କୋଟିର ପ୍ରକଳ୍ପ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମୋହରକୁ ଅପେକ୍ଷା
ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ, ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ହ୍ରଦ ଚିଲିକାର ଭାଗ୍ୟ ଫିଟିବ । ୪ ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ହେବ ନବକଳେବର । ଚିଲିକା ପୁରୀ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାକୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗରରେ ମିଶିଛି । ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଜୈବ ବିବିଧତା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଥିବା ଚିଲିକାର ପୁର୍ନବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ପ୍ରାୟ ୨ ହଜାର କୋଟି । ଆଇଆଇଟି ଚେନ୍ନାଇ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ବେଳେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମୋହର ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଛି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପରିବେଶବିତ ତଥା ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ମେନକା ଗାନ୍ଧି ସ୍ବାଗତ କରିଛନ୍ତି । ସମୀକ୍ଷକ କହିଛନ୍ତି, ବିକାଶ ହେବା ଦରକାର, ହେଲେ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଯେମିତି କ୍ଷତି ନ ପହଞ୍ଚେ ।
ଲୁଣି ଓ ମଧୁର ଜଳ ମିଶ୍ରଣର ଚମତ୍କାରିତା ଯୋଗୁଁ ସାରା ବିଶ୍ବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସର୍ବ ବୃହତ ହ୍ରଦ ଚିଲିକା । ବଙ୍ଗୋପସାଗର ସହିତ ଚିଲିକା ଲାଗି ଥିବାରୁ ଏହାର ଜୈବ ବିବିଧତା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର । ୧୧ ଶହ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଚିଲିକାର କ୍ୟାଚମେଣ୍ଟ ଏରିଆ ପ୍ରାୟ ୩ ହଜାର ୫୬୦ କିଲୋମିଟର । ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ, ବିରଳ ଇରାଓ୍ବାଡ଼ି ଡ଼ଲଫିନ୍, ମଙ୍ଗଳାଯୋଡ଼ି, ନଳବଣ ଯୋଗୁଁ ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମନଲୋଭା, ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ବର୍ଗ । ୟୁନେସ୍କୋ ହେରିଟେଜ୍ ସାଇଟ୍ ସହ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ରାମସାର ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିବା ଚିଲିକା ଏବେ ସଙ୍କଟରେ । ଏହାର ଚାରି କଡ଼େ ଥିବା ୧୩୨ଟି ଗାଁର ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବିଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବୀକା ବିପଦରେ । ଏହାର ପୁର୍ନବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଅଣ୍ଟା ଭିଡ଼ିଛନ୍ତି । ଆଇଆଇଟି ଚେନ୍ନାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରିପୋର୍ଟ । ମନ୍ତ୍ରୀ, ସାଂସଦ ବିଧାୟକଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି । ପ୍ରାୟ ୨ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମୋହର ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଛି ।
୫୨ଟି ନଦୀ ଓ ବନ୍ୟାର ମଧୁର ଜଳ ଏବଂ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗରକୁ ଲାଗି ଥିବାରୁ ସମୁଦ୍ରରୁ ଲବଣାକ୍ତ ଜଳ ମିଶି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଚିଲିକାର ଅନନ୍ୟ ପରିସ୍ଥାନ । ଚିଲିକାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ୩୨୩ରୁ ଅଧିକ ଜଳଚର ପ୍ରଜାତି, ୧୬୦ରୁ ଅଧିକ ମାଛ ପ୍ରଜାତି ଓ ୮ ଶହରୁ ଅଧିକ ଜୀବ ପ୍ରଜାତି । ସାଇବେରୀୟ କ୍ରେନ୍, ଫ୍ଲାମିଙ୍ଗୋ, ପେଲିକ୍ୟାନ୍ ଆଦି ପକ୍ଷୀମାନେ ଶୀତ ଦିନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଆସିଥାନ୍ତି । ଚିଲିକାର ଅଥଳ ଜଳରାଶିରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଓ ମତ୍ସଜୀବୀଙ୍କ ଭରସାର ପ୍ରତୀକ ହେଉଛନ୍ତି କାଳିଜାଇ ଠାକୁରାଣୀ । ଦେଢ ଶହ ବର୍ଷ ତଳେ ଚିଲିକା ମୁହାଣର ଓସାର ଦେଢ କିଲୋମିଟର ଥିବା ବେଳେ ଏବେ ତାହା କିଛି ମିଟରରେ ସୀମିତ । ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୮ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ପଟୁ ଜମା ହୋଇ ଚିଲିକାର ପୋତି ହୋଇ ଚାଲିଛି । ପଟୁ ବାହାର କରିବା, ମୁହାଣ ଚଉଡ଼ା କରିବା, ପର୍ଯ୍ୟଟନର ବିକାଶ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ହେଉଛି । ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବିଶିଷ୍ଟ ପରିବେଶବିତ ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ମେନକା ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ବାଗତ କରିଥିବା ବେଳେ ସମୀକ୍ଷକ କହିଛନ୍ତି, ବିକାଶ ହେଉ କିନ୍ତୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଜୈବ ବିବିଧତା ବଜାୟ ନ ରହିଲେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ବ ରହିବ ନାହିଁ ।
କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ପୁନଃରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ହୋଇଛି ସତ । ହେଲେ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ । ଏବେ ଚିଲିକା ଚାରିକଡ଼େ ଥିବା ଜନ ପ୍ରତିନିଧି, ମତ୍ସଜୀବୀ ସଂଘ, ସିଡ଼ିଏ, ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି । ସମନ୍ବିତ ଉପକୂଳ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପ ହାତକୁ ନିଆଯିବ ।
