ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ଆଜିକାଲି ସେମସିଆଲ ମିଡ଼ିଆର ବ୍ୟବହାର ଯେତିକି ବଢୁଛି ସେତିକି କ୍ରାଇମ ବଢୁଛି । କିଛି ଲୋକ ଚାକିରି ପ୍ରଦାନ କରିବା ବାହାନାରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁଙ୍କୁ ଲୁଟୁଥିବା ବେଳେ, ଆଉ କିଛି ଲିଙ୍କ୍ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରିବା ମାତ୍ରେ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡିକ ସଫା ହୋଇଯାଇଛି । ଏହାରି ଭିତରେ ମାର୍କେଟରେ ନୂଆ ସ୍କାମ ଆସିଛି ଯାହା ଉପଭୋକ୍ତା କିଛି ବୁଝିବା ପୂର୍ବରୁ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଖାଲି ହୋଇଯାଇଛି। ସବୁ ଟଙ୍କା କ୍ଷଣରେ ଗାଏବ ହୋଇଯାଉଛି।
ନିକଟରେ କୋଲକାତାର ସାରସୁନାର ପଙ୍କଜ କୁମାର ଏଭଳି ଠକାମୀର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇଟି କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଥିଲା, କୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ କାରବାର ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମାତ୍ର ୨୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା ଅନଲାଇନ୍ ସପିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ୮.୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଉଡିଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଲଗାତାର OTP ମିଳୁଛି ତେବେ ତୁରନ୍ତ ସେ ତାଙ୍କ କାର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ଲକ୍ କରିଦେଲେ କିନ୍ତୁ ଏହାରିଭିତରେ ଠକମାନେ ସେମାନଙ୍କର କାମ କରିସାରିଥିଲେ ।
ପୋଲିସ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି ଯେ ଏହା ଏକ ସିମ୍-ସ୍ୱାପ୍ ଠକେଇ କିମ୍ବା କେହି ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଚୋରି କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଇ-କମର୍ସ ସାଇଟରେ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ବଡଧରଣର ଠକାମୀ ହୋଇଛି । ତଦନ୍ତରେ କାର୍ତ୍ତିକ ସାବଲେ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏହା କୌଣସି ନୂଆ ଘଟଣା ନୁହେଁ। କୋଲକାତା ପୋଲିସ କହିଛି ଯେ ଏପରି ଠକେଇ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନକଲି ଗ୍ରାହକ ସହାୟତା କଲ୍ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଯଦି ଆପଣ ଏହି ପ୍ରକାର ଠକେଇରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ବିଷୟରେ କିଛି ଟିପ୍ସ କହୁଛୁ।
ସିମ୍-ସ୍ବାପ୍ ଠକେଇ କ’ଣ?
ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଠକ ଆପଣଙ୍କ ସିମ୍ ସ୍ୱାପ୍ କରେ, ସେ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବରକୁ ତାଙ୍କ ସିମ୍ରେ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରେ। ଏଥିପାଇଁ, ସେ ଆପଣଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇ ମୋବାଇଲ୍ କମ୍ପାନୀକୁ ଭ୍ରମିତ କରେ। ଥରେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ନମ୍ବର ପାଇଗଲେ, ସେ ଆପଣଙ୍କର OTP, ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଆଲର୍ଟ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପାସୱାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ।
କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଏବଂ ସିମ୍-ସ୍ୱାପ୍ ଠକେଇରୁ କିପରି ରକ୍ଷା ପାଇବେ?
୧. କେବେବି OTP, CVV କିମ୍ବା PIN ସେୟାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ କଲ୍, SMS କିମ୍ବା ଇମେଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କେବେବି OTP କିମ୍ବା ପାସୱାର୍ଡ ମାଗନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ଏହା ମାଗନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଡ ପଛରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ନମ୍ବରରେ ନିଜେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ କଲ୍ କରନ୍ତୁ।
୨. ସିମ୍-ସ୍ୱାପ୍ ର ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ହଠାତ୍ ନେଟୱାର୍କ ହରାଇଦିଏ କିମ୍ବା ସିମ୍ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଦେଖାଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ଅପରେଟରଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ପୋର୍ଟିଂ ଲକ୍ କିମ୍ବା ସିମ୍ ପିନ୍ ସକ୍ରିୟ କରିବା ଭଳି ଫିଚର ପାଆନ୍ତୁ।
୩. ଛୋଟ ଏବଂ ଅଜବ କାରବାରକୁ ହାଲୁକା ଭାବରେ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଠକମାନେ ପ୍ରଥମେ ଛୋଟ କାରବାର କରି ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ପରେ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଦିଅନ୍ତି। ଯେକୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ ସତର୍କତା କିମ୍ବା କାରବାର ବିଷୟରେ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଜଣାନ୍ତୁ।
୪. ଭର୍ଚୁଆଲ୍ କିମ୍ବା ସୀମିତ କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ | ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ କିମ୍ବା କମ ସୀମା ସହିତ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଡ ରଖନ୍ତୁ | ଏହା ଡାଟା ଲିକ୍ ହେଲେ ବଡ଼ କ୍ଷତିକୁ ରୋକିବ |
୫. ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଆପ୍ସକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ । ଫୋନ୍ କିମ୍ବା ନୋଟ୍ସରେ ଖୋଲା ଅବସ୍ଥାରେ କାର୍ଡ ସୂଚନା ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆଣ୍ଟିଭାଇରସ୍ ରଖନ୍ତୁ, ପାସୱାର୍ଡ ମ୍ୟାନେଜର ଏବଂ ଦୁଇ-କାରକ ପ୍ରମାଣୀକରଣ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
୬. ନକଲି ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ସରକାରୀ କଲ୍ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଆଜିକାଲି ଲୋକମାନେ ହସ୍ପିଟାଲ କର୍ମଚାରୀ, ବିଏସଏଫ ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା ଗ୍ରାହକ ସେବା ପରିଚୟ ଦେଇ କଲ୍ କରନ୍ତି। କଲର ଆଇଡିକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସବୁବେଳେ ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ୍ କିମ୍ବା ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ରୁ ସୂଚନା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
୭. ଠକେଇର ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତୁ। ତୁରନ୍ତ cybercrime.gov.in ରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଜଣାନ୍ତୁ। ଆପଣ ଯେତେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, କ୍ଷତି ପୂରଣ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ସେତେ ଅଧିକ ହେବ।
ଏହି ଠକେଇଗୁଡ଼ିକ କିପରି ସଫଳ ହୁଏ?
କଥା କେବଳ ଟଙ୍କା ଚୋରି କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କ ଡାଟା ଚୋରି କରିବା। ସିମ୍-ସ୍ୱାପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ, ଠକମାନେ ଆପଣ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହା ଜାଣିବା ପୂର୍ବରୁ OTP ଧରି ନିଅନ୍ତି।
