ଭୁବନେଶ୍ବର: ପାଣି ବିନା ମାଛ ବଞ୍ଚିବା ଅସମ୍ଭବ । ଯେଉଁଠି ପାଣି ସେଇଠି ମାଛ । ସେ ମଧୁର ଜଳ ହେଉ କି ଲୁଣା ପାଣି ସବୁଠି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଏମାନେ ସକ୍ଷମ । ହେଲେ ବିନା ପାଣିରେ ମାଛ ବଞ୍ଚିବା କେବେ ଶୁଣିଛନ୍ତି । ଆଜ୍ଞା ହଁ ପାଣି ବିନା ବା ବହୁତ କମ ପାଣିରେ ବି ମାଛ ବଞ୍ଚି ପାରୁଛି । ଏମିତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଭଳି ତଥ୍ୟ ଜୀବ ପ୍ରେମୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଚକିତ କରି ଦେଇଛି । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଲା, ଏଠି ସେଠି ନୁହେଁ ମରୁଭୂମିରେ ବିନା ପାଣିରେ ମାଛ ବଞ୍ଚି ପାରୁଛି । ୭୦ ଡିଗ୍ରୀରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପରେ ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବ ଦିନଟିଏ ତିଷ୍ଠିବା ଅସମ୍ଭବ ସେଠାରେ କେମିତି ମାଛ ବଞ୍ଚି ପାରୁଛି ଓ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ କରି ପାରୁଛି ତାହା ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡା କରୁଛି । ମରୁଭୂମିରେ ନିଜକୁ ଖାପ ଖୁଆଇ ବଞ୍ଚୁଥିବା ଏମିତି ଏକ ମାଛ ହେଉଛି ଡେଜାର୍ଟ ରେନ୍ ବୋ ଫିସ୍ ।
ମଧ୍ୟ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିୟା ମରୁଭୂମିରେ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ଡେଜାର୍ଟ ରେନ୍ ବୋ ଫିସର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାଁ ମେଲାନୋଟେନିଆ ସ୍ଲେଣ୍ଡିଡା ଟାଟେଇ । ଦୀର୍ଘଦିନରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ମନରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା, ଏମିତି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିବେଶରେ ମାଛଟି କେମିତି ବଞ୍ଚୁଛି ଓ ବଂଶ ବିସ୍ତାର କରୁଛି । ପାଣି ବିନା ବଞ୍ଚିବା ଯାହା ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ସେ ମରୁଭୂମିରେ କେମିତି ବଞ୍ଚି ପାରୁଛି ?
ମଧ୍ୟ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିୟା । ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଏଠାରେ ହୋଇନଥାଏ ବର୍ଷା । ଏହି ସୁଖିଲା ଅଞ୍ଚଳ ୩୦୦୦ କିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବିଛି । ଏଠାରେ ହାତ ଗଣତି କିଛି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକେ ବାସ କରିଥାନ୍ତି । କାରଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଷା ହୋଇନଥାଏ ଓ ମରୁଡି ଲାଗି ରହିଥାଏ । କେଉଁଠି ମରୁଭୂମି ତ ଆଉ କେଉଁଠି ଖାଲଢ଼ିପ ସ୍ଥାନ । ଏହାରି ଭିତରେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ପିଇବା ଯୋଗ୍ୟ ପାଣିର ବହୁତ ଛୋଟ ସ୍ରୋତ ରହିଥାଏ । ଏମିତି ପାଣିରେ ଡେଜାର୍ଟ ରେନ ବୋ ଫିସ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାନ୍ତି ।
ହେଲେ ଏହି ପାଣିର ସ୍ରୋତ ଏତେ ଛୋଟ ଯେ ଏଥିରେ ମାଛ ରହିବା ଓ ବଞ୍ଚିବା ଅସମ୍ଭବ । ହେଲେ ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାୟ ୪ ଇଞ୍ଚ ଲମ୍ବର ଏହି ମାଛ ବଞ୍ଚିବା ଶିଖି ଯାଇଛି ।
ଏମିତି ମାଛଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ କମ । ହେଲେ ଯେତିକି ବି ଅଛନ୍ତି, ଏମିତି ବିପରୀତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ଶିଖି ଯାଇଛନ୍ତି ।
ଫ୍ଲାଇଣ୍ଡର୍ସ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରଫେସର ଲୁସିଆନା ବେରେଗେରେ ଓ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ ଡେଜାର୍ଟ ରେନ୍ ବୋ ଫିସ୍ ଉପରେ ଏକ ସର୍ଭେ କରିଛନ୍ତି । ମରୁଭୂମିରେ ଛୋଟ ଗୋଟ ଗାତରୁ ଏମିତି ମାଛକୁ ଖୋଜି ସେମାନଙ୍କ ରହିବା ଓ ଖାଇବା ପିଇବା ଉପରେ ସର୍ଭେ କରୁଛନ୍ତି ।
ଲୁସିଆନା ବେରେଗେରେ ଆଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ୧୮ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିବା ଡେଜାର୍ଟ ରେନ୍ ବୋ ଫିସର ଜେନେଟିକ ସର୍ଭେର ରିପୋର୍ଟ ‘ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ଓ୍ବାଟର’ ନିକଟରେ ଜର୍ନଲ ଇଭୋଲୁସନରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ଜେନେଟିକ ହିସାବରେ ଡେଜାର୍ଟ ରେନ ବୋ ଫିସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ୮ଟି ଏମିତି ଜିନ୍ସ ଅଛି ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଏମିତି ମରୁଭୂମିରେ ବଞ୍ଚି ରହିବାକୁ କ୍ଷମତା ଦେଉଛି । ୧୮ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଛଙ୍କ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ଭେରୁ ଏହି ୮ଟି କମନ ଜିନ୍ସ ମିଳିଛି । ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା ଏହି ୧୮ଟି ସ୍ଥାନ ପରସ୍ପରଠାରୁ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛନ୍ତି । ଏକା ସାଙ୍ଗରେ କିମ୍ବା ପାଖାପାଖି ରହୁଥିଲେ ହୁଏତ ମାଛଙ୍କ ଶରୀରରେ ଇଭୋଲୁଶନ ଏକା ସାଙ୍ଗରେ ହେବା ବୁଝା ପଡୁଛି । ହେଲେ ଏତେ ଦୂରରେ ଥାଇ ବି ସମାନ ପରିମାଣରେ ଓ ସମାନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜିନ୍ସ ବିକଶିତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ବିଷୟ ।
ମଧ୍ୟ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସୁଖିଲା ଅଞ୍ଚଳର ପୂର୍ବରେ ଡେଜାର୍ଟ ରେନ ବୋ ଫିସ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ପାଣିରେ ଦେଖା ଯାଇଥାନ୍ତି । ବର୍ଷା ହେଲେ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ । ହେଲେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଷା ନହେଲେ ବି ଏମାନେ ଅଳ୍ପ ପାଣିରେ ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖି ପାରନ୍ତି । ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମରେ ଏମାନେ ମାଟି ତଳେ ଗାତ ଭିତରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ତାପମାତ୍ରା ୫୦ରୁ ୭୦ ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ବି ଏହି ମାଛ ଗାତରେ ରହି ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିପାରେ ।
ଲୁସିଆନାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବିଶ୍ବସ ରହିଛି କମ ଦେଖା ଯାଉଥିବା ଜୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଜେନେଟିକ ଓ ବାୟୋଲୋଜିକାଲ ବିକାଶ ହୋଇନଥାଏ । ହେଲେ ଡେଜାର୍ଟ ରେନ ବୋ ଫିସ୍ ଏହି ଧାରଣାକୁ ଭୁଲ ପ୍ରମାଣିତ କରି ଦେଇଛନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ ଓ ପରସ୍ପରଠାରୁ ହଜାର ହଜାର କିମି ଦୂରରେ ଥାଇ ବି ଏମାନେ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜକୁ ଜୀବିତ ରଖିବାର କଳା ଶିଖି ନେଇଛନ୍ତି ।
ସାଧାରଣତଃ ମାତ୍ରାଧିକ ବର୍ଷା ଓ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ମାଛମାନେ ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥାନ୍ତି । ହେଲେ ଡେଜାର୍ଟ ରୋନ ବୋ ଫିସ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ବିପରୀତ । ଅଳ୍ପ ଓ ସ୍ଥିର ପାଣିରେ ରହିବି ଏମାନେ ନିଜ ବଂଶ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ । ଯେତେ ବେଳେ ସୁଯୋଗ ମିଳେ ଏମାନେ ଅଣ୍ଡା ଦେଇ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି ।
ଲୁସିଆନା ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ପଶ୍ଚିମ ମରୁଭୂମିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଡେଜାର୍ଟ ରେନ ବୋ ଫିସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜେନେଟିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଏମାନେ ନିଜ ସ୍ବାଦ, ବାସ୍ନା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଲୋକ ସହିବାର କ୍ଷମତା ବଢାଇ ପାରିଛନ୍ତି । ଏହାସହ ପାଣିରେ ଲୁଣା ସ୍ତରକୁ ସହିବାର କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ବିକଶିତ କରି ପାରିଛନ୍ତି । ହେଲେ ପୂର୍ବ ମରୁଭୂମିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଏହି ପ୍ରଜାତୀର ମାଛଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏତେ ପରିମାଣରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନଥାଏ । କାରଣ, ଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣିର ସ୍ରୋତ କିଛି ପରିମାଣରେ ଅଧିକ ରହିଥାଏ ।
