ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ : ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ଇତିହାସରେ ଏକ ବଡ଼ ସମ୍ବିଧାନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୧୬ ରୁ ୧୮ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସଦର ଏକ ବିଶେଷ ଅଧିବେଶନ ଡାକି ‘ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ’କୁ ୨୦୨୯ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ପାଦ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି। ଏହି କାନୁନ୍‌କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କୁ ରାସ୍ତା ଭାବେ ବାଛିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ଲୋକସଭାର ମୋଟ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନର ୫୪୩ରୁ ବଢ଼ାଇ ୮୫୦ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ଆସନ ବୃଦ୍ଧି ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବିଭାଜନର ରେଖା ଟାଣି ଦେଇପାରେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଲୋକସଭାରେ ଆସନ ପ୍ରାୟ ୧୨୯ । ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ଏହାର ଅନୁପାତ କମିଯିବା ଫଳରେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଦୁର୍ବଳ ହେବ। କେବଳ ଲୋକସଭା ନୁହେଁ, ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ପୁନର୍ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ। ଏହା ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।

ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ରାଜ୍ୟକୁ ଝଟକା ଦେଇପାରେ । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିକୁ ଆଧାରକରି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବିଲ ଲାଗୁହେବ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି । ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଲୋକସଭାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୮୦ ଆସନ ଥିବାବେଳେ ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ୧୪୦ ରୁ ୧୫୦ ଆସନ ହୋଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ କି ତାମିଲନାଡୁର ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକସଭାରେ ୩୯ ଆସନ ଥିବା ବେଳେ ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୫୮ ହେବ । ଦକ୍ଷିଣର ପାଞ୍ଚଟି ରାଜ୍ୟ ତାମିଳନାଡୁ, କେରଳ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନାର ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତିରେ ଲୋକସଭାରେ ଥିବା ଭାଗିଦାରୀତା ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ କମିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବିହାର ବହୁତ ଲାଭବାନ୍ ହେବେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋକସଭାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୪୮ ଆସନ ଥିବା ଏହି ରାଜ୍ୟର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ଲୋକସଭାରେ ୮୦ ରୁ ୯୦ ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଫଳରେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମରାଠୀ ରାଜନୀତିର ଓଜନ ବଢ଼ିବ । ବିହାରର ଲୋକସଭାରେ ୪୦ ଆସନ ଥିବା ବିହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ବହୁତ ଲାଭ ପାଇବ ଓ ଏହାର ଲୋକସଭାରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୭୦ ଛୁଇଁପାରେ। ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଭୟ ହେଉଛି ଯେ ଯୁପି, ବିହାର ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମିଳିତ ଭାବେ ଯଦି ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆସନ ଜିତନ୍ତି ତେବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଗଠନରେ ଦକ୍ଷିଣର କୌଣସି ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିବ ନାହିଁ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ର ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ର କେନ୍ଦ୍ର ରେ ପତିଆରା କମିବ ।

୧୯୭୦ ଦଶକରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ‘ପରିବାର ନିୟୋଜନ’ ନାରା ଦେଇଥିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ପାଳନ କରି ଜନସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିର ରଖିଥିଲା । ଏବେ ଯଦି ଆସନ ବଣ୍ଟନ କେବଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ହୁଏ ତେବେ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ଆସନ ମିଳିବ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କିଛି ନେତା କହୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଦେଶର କଲ୍ୟାଣ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ସଂସଦରେ ସେମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ବଳକୁ କମାଇ ସେମାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି ।
ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ରାଜନୈତିକ ଓଜନ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସଭାର ଗଠନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଉ। ଡିଏମ୍‌କେ ନେତା ଓ ତାମିଳନାଡୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏମ୍.କେ. ଷ୍ଟାଲିନ୍ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଦକ୍ଷିଣର ସ୍ୱାର୍ଥର ଅଣଦେଖା କରାଗଲେ ଆନ୍ଦୋଳନ ହେବ ।

ବିରୋଧୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ‘ରାଜନୈତିକ ପୁନଃଗଠନ’ ଯାହା ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭ ଦେବ ଓ କମ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ପ୍ରଗତିଶୀଳ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କୋଣଠେସା କରିବ । କିରେନ୍ ରିଜିଜୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋଟ ଆସନ ୮୫୦ ହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନ କ୍ଷେତ୍ର ଆନୁପାତିକ ଭାବେ ବଢ଼ିବ ଓ ଦକ୍ଷିଣକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳିବ।ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଛି। ଓଡିଶା ମଧ୍ୟ ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି । ଲୋକସଭାରେ ଓଡିଶା ଭାଗିଦାରୀତା କମି ଯିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି ।

ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୬, ୨୦୨୬ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସଦ ଅଧିବେଶନରେ ତିନୋଟି ବିଲ୍ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ସମ୍ବିଧାନ ୧୩୧ତମ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ, ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବିଲ୍, କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍। ଡିଲିମିଟେସନ୍ ପରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ସୀମା ପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ବଢ଼ିବ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା । ୫୪୩ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ି ହେବ ୮୫୦ । ୧୩୧ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ ୨୦୨୬ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟରୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟି ହେବ ୮୧୫ । ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସଂଖ୍ୟା ୩୫କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ନୂଆ ସଂସଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ସେହିପରି ସବୁ ରାଜ୍ୟର ଲୋକସଭା ଓ ବିଧାନସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ନେଇ ବିଲରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏବେ ୨୧ଟି ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ରହିଛି। ଆକଳନ କରାଯାଉଛି ସୀମାପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ି ୨୯ରୁ ୩୧ ହୋଇପାରେ। ସେହିପରି ୧୪୭ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଧାନସଭା ଆସନ ୨୧୦କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବିରୋଧୀ ଆଜି ସଂସଦରେ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି । ଡିଲିମିଟେସନ୍ ପରେ ଓଡିଶା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ରାଜ୍ୟର ସଂସଦରେ ଭାଗିଦାରୀତା କମିପାରେ ଯାହାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି । ତେବେ ଏହି ୩ଦିନ ପୁରା ଦେଶର ନଜର ସଂସଦ ଉପରେ ରହିବ ।